Noseczna nanolekoterapia wzmacnia odpowiedź immunologiczną przeciwko glejakowi wielopostaciowemu
Naukowcy opracowali nanolek donosowy, który aktywuje układ odpornościowy w mózgu, oferując obiecującą terapię dla trudnego do leczenia glejaka wielopostaciowego.
Naukowcy z Washington University School of Medicine w St. Louis, we współpracy z Northwestern University, opracowali innowacyjną, nieinwazyjną metodę leczenia glejaka wielopostaciowego, jednego z najbardziej agresywnych i trudnych do leczenia nowotworów mózgu.
Nowe podejście wykorzystuje nanolek, który można podać bezpośrednio do mózgu za pomocą prostych kropli donosowych. Technologia ta aktywuje silne szlaki odpornościowe, które są zwykle trudno dostępne, oferując obiecującą alternatywę dla obecnych, często bardzo obciążających metod leczenia.
Glejak wielopostaciowy rozwija się z astrocytów, rodzaju komórek mózgowych, i dotyka rocznie około 1000-1200 osób w Wielkiej Brytanii. Choroba postępuje bardzo szybko i jest niemal zawsze śmiertelna. Głównym wyzwaniem w leczeniu jest trudność przenikania leków przez barierę krew-mózg. Ponadto glejak jest tzw. "zimnym guzem", który słabo wywołuje naturalną odpowiedź immunologiczną, co ogranicza skuteczność konwencjonalnych immunoterapii. Wyniki badań opublikowano w PNAS.
Aktywacja układu odpornościowego
Zespół badawczy postanowił reaktywować układ odpornościowy, koncentrując się na szlaku sygnałowym STING (Stimulator of Interferon Genes), który aktywuje odporność po wykryciu obcego DNA. Istnieją aktywatory STING, ale szybko się rozkładają i wymagają inwazyjnego wstrzykiwania bezpośrednio do guza, co musi być powtarzane.
Współpraca z ekspertem nanotechnologii, Chadem Mirkinem z Northwestern University, wynalazcą sferycznych kwasów nukleinowych (SNA), pozwoliła na opracowanie unikalnych nanostruktur z DNA lub RNA ułożonymi wokół złotego rdzenia, co zwiększa potencjał terapeutyczny.
Fragmenty DNA
W badaniu wykorzystano SNA zawierające specjalnie zaprojektowane fragmenty DNA do aktywacji szlaku STING w wybranych komórkach odpornościowych. Podano je donosowo, co jest mniej stresujące dla pacjentów i umożliwia bezpośredni transport do mózgu przez nerwy nosa. Dotąd nie wykazano aktywacji układu odpornościowego nanoskalową terapią donosową.
W badaniach na myszach z glejakiem nanolek selektywnie docierał do mózgu, aktywował komórki odpornościowe wokół guza i nie powodował szkodliwego rozprzestrzeniania się do innych narządów. Szlak STING był silnie aktywowany, co umożliwiło skuteczniejszy atak układu odpornościowego na komórki nowotworowe.
Efekt był jeszcze silniejszy po połączeniu terapii z czynnikami aktywującymi limfocyty T. Już po jednej lub dwóch dawkach guzy zostały całkowicie wyeliminowane, a także uzyskano długotrwałą odporność, co jest ważne przy chorobie, która niemal zawsze nawraca.
Imponujące wyniki
Choć wyniki są obiecujące, lider badań Alexander Stegh podkreśla, że sama aktywacja STING nie wystarczy do całkowitego zwalczenia glejaków, które mają wiele mechanizmów tłumiących odpowiedź immunologiczną. Zespół pracuje nad nanostrukturami aktywującymi wiele sygnałów odpornościowych jednocześnie, by zwiększyć skuteczność i precyzję terapii.
Technologia nanoleku donosowego może zapoczątkować nową generację terapii guzów mózgu – bezpieczniejszych, mniej inwazyjnych i skuteczniejszych. Otwiera też perspektywy leczenia innych nowotworów opornych na immunoterapię.
Nanotechnologia a guzy mózgu
W 2023 roku kanadyjski zespół opracował obiecującą nanotechnologiczną metodę leczenia glejaka, wykorzystując węglowe nanorurki wypełnione tlenkiem żelaza, pokryte przeciwciałami specyficznymi dla komórek glejaka. Po wchłonięciu przez komórki nowotworowe, aktywowane pole magnetyczne powoduje obrót nanorurek, uszkadzając mitochondria i niszcząc komórki od środka.
U myszy metoda ta zmniejszyła rozmiar guza i wydłużyła średnią długość życia z 22 do 27 dni. Naukowcy traktują tę technikę jako strategię konia trojańskiego i planują dalsze udoskonalenia przed badaniami klinicznymi.
Wcześniej w tym roku badacze z Harvard Medical School opracowali narzędzie AI o nazwie PICTURE, które podczas operacji rozróżnia glejaka od pierwotnej chłoniaka OUN, dwóch nowotworów wymagających różnych terapii. PICTURE analizuje tkankę guza w czasie niemal rzeczywistym, osiągając ponad 98% dokładności i przewyższając patologów oraz wcześniejsze modele AI.
Kluczową zaletą PICTURE jest detektor niepewności, który ostrzega klinicystów przy niskim poziomie pewności, co pomaga unikać ryzykownych decyzji. W przeciwieństwie do tradycyjnej analizy mrożonych przekrojów, która jest szybka, ale podatna na błędy, PICTURE wykrywa subtelne cechy guza niewidoczne dla ludzkiego oka i zmniejsza liczbę korekt diagnozy.
Źródło: https://www.icthealth.org/news/nasal-nanomedication-boosts-immune-response-against-glioblastoma
Źródło: www.icthealth.org