Szpitale pod atakami cybernetycznymi: „Mniej pieniędzy, mniej ochrony”
W obliczu rosnących cyberataków, systemy ochrony zdrowia borykają się z brakiem funduszy i wykwalifikowanych specjalistów, co zwiększa ryzyko dla pacjentów.
Cyberataki na ochronę zdrowia mają nasilić się, gdyż infrastruktura krytyczna staje się strategicznym celem w coraz bardziej niestabilnym środowisku geopolitycznym. Zgodnie z raportem Global Cybersecurity Outlook 2026, ryzyko cybernetyczne rośnie, napędzane przez sztuczną inteligencję, napięcia polityczne i rosnącą złożoność cyfrową. Systemy ochrony zdrowia mają trudności z nadążaniem, ograniczone przez niewystarczające fundusze i brak wykwalifikowanych pracowników.
Sztuczna inteligencja wspiera hakerów szybciej niż szpitale mogą się bronić
Cyberbezpieczeństwo stało się kluczowym elementem bezpieczeństwa narodowego i regionalnego, zwłaszcza że szpitale i systemy ochrony zdrowia są coraz bardziej zintegrowane z infrastrukturą krytyczną. W odpowiedzi, Unia Europejska wprowadziła dyrektywę NIS2 (Dyrektywa w sprawie bezpieczeństwa sieci i informacji 2), która określa obowiązkowe wymagania w celu wzmocnienia cyberbezpieczeństwa w takich sektorach jak ochrona zdrowia, energia, transport i infrastruktura cyfrowa.
Jednak regulacje same w sobie mogą nie wystarczyć, aby nadążyć za szybko zmieniającym się krajobrazem zagrożeń. Raport Światowego Forum Ekonomicznego (WEF) jasno wskazuje, że sztuczna inteligencja przekształca cyberbezpieczeństwo po obu stronach. AI jest obecnie postrzegana jako najważniejszy czynnik zmiany, a 94% respondentów identyfikuje ją jako dominującą siłę w nadchodzących latach.
AI wprowadza podwójną dynamikę: zwiększa możliwości obronne poprzez szybsze wykrywanie, automatyczną reakcję i analizę dużych zbiorów danych, ale jednocześnie rozszerza powierzchnię ataku, umożliwiając cyberprzestępcom przeprowadzanie bardziej wyrafinowanych, skalowalnych i ukierunkowanych ataków. W rezultacie 87% organizacji identyfikuje związane z AI luki jako najszybciej rosnące ryzyko cybernetyczne. Zła wiadomość jest taka, że cyberprzestępcy szybciej przyswajają narzędzia AI niż szpitale, które borykają się z brakiem funduszy i specjalistów ds. cyberbezpieczeństwa.
Szpitale są łatwymi celami w wojnie cybernetycznej
Raport wskazuje na wyraźny wzrost cyberprzestępczości, przy czym 77% organizacji zgłasza wzrost oszustw i phishingu, a 73% respondentów zostało dotkniętych bezpośrednio lub przez swoje sieci.
Phishing pozostaje najczęstszym wektorem ataku, ale szybko się rozwija. Generatywna AI umożliwia atakującym tworzenie bardzo realistycznych e-maili, podszywanie się pod pracowników medycznych lub instytucje oraz tworzenie deepfake'ów audio lub wideo. W ochronie zdrowia przekłada się to na bezpośrednie ryzyko operacyjne i kliniczne – od nieautoryzowanego dostępu do danych pacjentów po kradzież tożsamości, co umożliwia wystawianie fałszywych recept na leki uspokajające, takie jak opioidy.
Systemy ochrony zdrowia są szczególnie narażone, ponieważ łączą dane o wysokiej wartości z pilnością operacyjną. Zakłócenia mogą bezpośrednio wpływać na opiekę nad pacjentami. Przykładem jest cyberatak na Synnovis (czerwiec 2024), dostawcę usług laboratoryjnych dla szpitali NHS w Londynie. Atak ransomware zakłócił podstawowe systemy diagnostyczne, szczególnie usługi testów krwi, zmuszając szpitale do przejścia na procesy manualne i znacznego ograniczenia działalności. Tysiące wizyt i procedur zostało odwołanych, a kluczowe usługi, w tym diagnostyka nowotworowa i transfuzje krwi, zostały dotknięte. Zakłócenie stworzyło wąskie gardła w wielu szpitalach, pokazując, jak głęboko dostarczanie usług zdrowotnych zależy od infrastruktury cyfrowej i zewnętrznych dostawców usług.
Atak doprowadził również do poważnego naruszenia danych. Wrażliwe informacje pacjentów, w tym dane osobowe i medyczne, zostały wykradzione i później opublikowane w Internecie. Co najważniejsze, incydent miał bezpośrednie konsekwencje dla bezpieczeństwa pacjentów, a opóźnienia w opiece podkreśliły, jak cyberataki mogą prowadzić do rzeczywistej szkody klinicznej.
Napięcia geopolityczne dodatkowo potęgują te ryzyka. Około 64% organizacji obecnie uwzględnia politycznie motywowane cyberataki (takie jak zakłócenie infrastruktury czy szpiegostwo) w swoich strategiach cyberbezpieczeństwa. Systemy ochrony zdrowia, jako część krajowej infrastruktury krytycznej, nieuchronnie znajdują się w tym krajobrazie zagrożeń. Istnieje jeszcze jedno zagrożenie, z którym medycyna się zmaga: kampanie dezinformacyjne. Manipulacja napędzana przez AI może podważać zaufanie do instytucji ochrony zdrowia, szerzyć fałszywe informacje medyczne i wpływać na zachowania społeczne, tworząc ryzyka, które wykraczają poza systemy IT w obszarze zdrowia publicznego.
Brak funduszy w sektorze publicznym na odpowiednią ochronę danych
Raport WEF podkreśla znaczną lukę w odporności cybernetycznej między sektorem publicznym a prywatnym. Około 23% instytucji publicznych zgłasza niewystarczające możliwości cyberbezpieczeństwa, w porównaniu do 11% w sektorze prywatnym.
Jednym z powodów jest kwestia finansowa. Talenty w dziedzinie cyberbezpieczeństwa są drogie i rzadkie. W całej Europie specjaliści ds. cyberbezpieczeństwa (lub specjaliści IT) zarabiają wysokie wynagrodzenia, co jest wynikiem presji regulacyjnej, rosnących zagrożeń i utrzymującego się niedoboru talentów. W Niemczech, na przykład, specjaliści ds. cyberbezpieczeństwa zarabiają średnio około 80 000–95 000 euro rocznie, a w przypadku wyższych stanowisk wynagrodzenia przekraczają 100 000–140 000 euro. Mniejsze szpitale i publiczni dostawcy ochrony zdrowia mają trudności z konkurowaniem o talenty w dziedzinie cyberbezpieczeństwa. Wynagrodzenia w IT i bezpieczeństwie ochrony zdrowia są zazwyczaj niższe i związane z sztywnymi ramami płac sektora publicznego, a nie z dynamiką rynku. W rezultacie doświadczeni profesjonaliści kierują się w stronę sektora prywatnego, gdzie wyższe wynagrodzenia, premie uzależnione od wyników i wyraźniejsze ścieżki kariery są normą.
Jednak wynagrodzenie samo w sobie nie wyjaśnia luki. Praca w cyberbezpieczeństwie ochrony zdrowia często jest mniej atrakcyjna z kilku strukturalnych powodów. Po pierwsze, przestarzała infrastruktura. Wiele szpitali nadal polega na systemach dziedziczonych, które nie były projektowane z myślą o nowoczesnym cyberbezpieczeństwie. Zgodnie z raportem WEF, systemy dziedziczone są poważną przeszkodą w odporności cybernetycznej, zwiększając zarówno złożoność, jak i ryzyko. To sprawia, że praca staje się trudniejsza, mniej efektywna i często bardziej frustrująca dla specjalistów przyzwyczajonych do nowoczesnych środowisk opartych na chmurze.
Po drugie, ograniczone budżety i konkurencyjne priorytety. Organizacje ochrony zdrowia muszą priorytetować usługi kliniczne, zatrudnienie i opiekę nad pacjentami. Inwestycje w cyberbezpieczeństwo często konkurują z pilnymi potrzebami medycznymi, co utrudnia utrzymanie długoterminowych inwestycji strategicznych.
Po trzecie, wyższe stawki i odpowiedzialność. W większości branż cyberatak prowadzi do szkód finansowych lub reputacyjnych. W ochronie zdrowia może to bezpośrednio wpłynąć na wyniki pacjentów. Zakłócenia systemów mogą opóźniać operacje, diagnostykę lub decyzje dotyczące leczenia. Tworzy to unikalne środowisko presji, w którym niepowodzenia w cyberbezpieczeństwie mogą stanowić zagrożenie dla życia ludzkiego.
Po czwarte, złożone ekosystemy i ryzyka zależności. Szpitale działają w silnie powiązanych środowiskach cyfrowych, polegając na zewnętrznych dostawcach, dostawcach diagnostycznych i systemach chmurowych. Zwiększa to narażenie, jednocześnie zmniejszając bezpośrednią kontrolę nad bezpieczeństwem.
Rezultatem jest rosnąca luka talentów. Jak podkreśla raport WEF, brak umiejętności w dziedzinie cyberbezpieczeństwa jest jedną z głównych przeszkód w wzmocnieniu odporności cybernetycznej i wdrażaniu zaawansowanych technologii, takich jak AI, w operacjach bezpieczeństwa.
Raport Global Cybersecurity Outlook 2026 konkluduje, że cyberbezpieczeństwo jest teraz strategiczną koniecznością. Stanowi fundament ciągłości operacyjnej, bezpieczeństwa pacjentów i zaufania do systemów ochrony zdrowia. Raport podkreśla potrzebę przejścia od reaktywnych do proaktywnych podejść. Obejmuje to wzmocnienie odporności cybernetycznej poprzez strukturalne planowanie reakcji na incydenty, ciągłe monitorowanie, regularne testowanie oraz bliższą współpracę międzysektorową i międzynarodową. Choć wszystko to brzmi logicznie, menedżerowie ochrony zdrowia mają ograniczone budżety na IT i cyberbezpieczeństwo. Są rozdarci między presją wdrażania nowych, zaawansowanych narzędzi opartych na AI, aby nie pozostawać w tyle za postępem technologicznym, a potrzebą zapewnienia odpowiedniego poziomu cyberbezpieczeństwa.
Nie ma idealnej równowagi między postępem cyfrowym a ochroną danych, a więcej pieniędzy nie zawsze przekłada się na lepsze cyberbezpieczeństwo, ponieważ przeciążeni pracownicy ochrony zdrowia są podatni na taktyki inżynierii społecznej, które uzyskują dostęp do danych.
Źródło: https://www.icthealth.org/news/hospitals-under-cyberattacks-less-money-less-protection
Źródło: www.icthealth.org